ნიკოლოზ ტოტოღაშვილის „მხსნელის კომპლექსი“ ფსიქოლოგიური დრამაა და, როგორც ამ ჟანრის კანონი მოითხოვს, ადამიანის შინაგან ბრძოლებს, ემოციურ კონფლიქტებსა და პიროვნების ფსიქოტიპის ტრანსფორმირების მზეზებსა თუ შედეგებს აღწერს. როგორია ცხოვრობდე მხსნელის კომპლექსით? გასცემდე სიყვარულისთვის მაქსიმალურს, მაგრამ არასოდეს ამჟღავნებდე საკუთარ ტკივილებს; არ ავლენდე სისუსტეს, მაგრამ შინაგანი დაღლილობით იტანჯებოდე; აშენებდე მუდმივად, — ხან რეალურად და ხან წარმოსახვით, — მაგრამ საბოლოოდ მაინც თავშესაფრის გარეშე რჩებოდე; და მაინც, ათასი იმედგაცრუების მიუხედავად, დაჟინებით გჯეროდეს... მაგრამ, როგორც ყველა ოპერაცია ვერ იქნება წამატებული ქირურგისთვის, ისე ვერ დასრულდება „მხსნელის“ მცდელობა ყოველთვის გამარჯვებით.